“Mong mỏi có một sân chơi chính thức cho phim hoạt hình”

(TGĐA) – Sau nhiều lần hẹn gặp tôi mới có dịp trò chuyện với đạo diễn Minh Trí, đạo diễn Người con của rồng – bộ phim hoạt hình 3D đề tài lịch sử đầu tiên của Việt Nam.
Bộ phim đang trong giai đoạn gấp rút thực hiện, đạo diễn Minh Trí cùng các cộng sự của mình đang trải qua những ngày làm việc căng thẳng, tập trung cao độ. Nhưng, sự mệt mỏi không làm ông mất đi hứng thú khi nói về tác phẩm, về nghề làm phim hoạt hình của mình – một nghề nghiệp đầy vất vả nhưng cũng không kém phần thú vị.

Xin ông cho biết phim hoạt hình 3D Người con của Rồng đang thực hiện đến giai đoạn nào?

Sau khi đạo diễn, các họa sỹ chính đã vẽ phân cảnh, tạo hình nhân vật, thiết kế phục trang, dàn cảnh, bố chí chi tiết, hiện nay bộ phim đang thực hiện gấp rút giai đoạn diễn xuất động tác, một trong những giai đoạn quan trọng nhất của sản xuất. Đây cũng là khâu rất đặc trưng cho thể loại phim hoạt hình, quyết định sự thành bại của mỗi bộ phim.

Ông có thể nói rõ hơn về khái niệm diễn xuất hoạt hình?

Xưa nay các họa sỹ chỉ được đào tạo về mỹ thuật thôi chứ khái niệm diễn xuất trong hoạt hình thì còn khá xa lạ, như vậy người họa sỹ hoạt hình phải hiểu thêm về nghề nghiệp tâm lý, phân tích về mặt tính cách. Đôi khi không những làm nhân vật người mà còn phải làm các nhân vật, thậm chí là đồ vật chuyển động, đầy thú vị và cũng nhiều thách thức. Bất cứ đạo diễn nào làm được bộ phim của mình đều phải vẽ được, nhưng cần hơn nữa chính là sự cảm nhận tinh tế về những cử động hình thể, nét mặt nhân vật.

Từ một họa sỹ rồi trở thành một đạo diễn hoạt hình ông đã phải tự học như thế nào?

Tôi đã có một quá trình lăn lộn tham gia vào hầu hết các khâu để thực hiện một bộ phim hoạt hình. Mới bước chân vào nghề tôi bắt đầu ở vị trí như một anh binh nhì vậy (cười) Từ thực hiện việc tô màu rồi trang trí phông, tạo hình các nhân vật cắt giấy (theo công nghệ), học diễn xuất hoạt hình bằng bút chì… khâu nào cũng đều trải qua hết.

Như vậy rõ ràng là lớp trẻ hiện nay vào nghề thuận lợi hơn?

Đúng, vì họ có công nghệ số. Nhưng công nghệ chỉ có thể hỗ trợ nhưng không có nghĩa là thay thế tất cả những sự hiểu biết của người nghệ sỹ hoạt hình. Muốn vào nghề vẫn cần phải có một nền tảng về mỹ thuật hội họa, vẽ diễn xuất 2D thì vào công nghệ số mới bay bổng được. Phim ảnh nói chung và hoạt hình nói riêng vẫn cần kỹ thuật và cả nghệ thuật.

Ông có thể cho biết điểm đặc biệt nhất của bộ phim Người con của Rồng là gì?

Phim có độ dài hơn 90 phút, là một câu chuyện liên tục như một bộ phim truyện chiếu ngoài rạp. Bộ phim có nhiều trường đoạn đi sâu vào khai thác tâm lý, sắc thái buồn vui của nhân vật. Phong cách thể hiện cũng rất phong phú, lúc mô tả, lúc biểu hiện, không gian lúc thực, lúc ảo giúp cho hình tượng nhân vật sống động hơn. Số lượng nhân vật của phim khá lớn: khoảng 50 nhân vật, trong đó có 15 nhân vật chính cần trau chuốt rất nhiều về nét mặt, trang phục, chuyển động. Nếu không có kỹ thuật số mà làm theo công nghệ cũ, phải mất từ 3-4 năm để hoàn thành công nghệ số còn xuống thì còn 2 năm bao gồm cả thời gian chuẩn bị và thực hiện.

Khi thực hiện một trong những tác phẩm nghệ thuật chào mừng đại lễ nghìn năm Thăng Long Hà Nội, ông có gặp áp lực gì không?

Có điều đó nhưng sự hưng phấn và ý thức được đây là một cơ hội cho phim hoạt hình đã vượt trên mọi áp lực. Chúng tôi đều hiểu đây chính là một cơ hội quý để thể hiện tiềm năng hoạt hình Việt Nam, chứng tỏ với mọi người hoạt hình có thể làm được những gì. Sự hứng khởi này được truyền đến tất cả ê kip làm phim.

Ê kip trong phim Người con của rồng gồm bao nhiêu người, sự phân công công việc trong ê kip như thế nào?

Có khoảng 30 người tham gia ê-kip thực hiện bộ phim, chưa kể các phần phụ trợ và các phần khác. Bạn biết đấy, việc thực hiện một phim 3D gồm rất nhiều khâu: người phụ trách nhân vật, người thực hiện bối cảnh, người thực hiện phông nền, người thì phụ trách con vật rồi các đạo cụ đi kèm. Còn có một bộ phận trong thành phố Hồ Chí Minh phụ trách thiết kế nhân vật 3D. Sau khi dựng một nhân vật 3D từ bản vẽ 2D phải thêm phục trang, gắn xương rồi để phần mềm bẻ xương để nhân vật chuyển động, đưa nhân vật vào bối cảnh…Tất cả các khâu đều cần thời gian và sự tập trung cao độ.

Tuy nhiên con số này không thể sánh được với một ê kip thực hiện những bộ phim 3D có thời lượng tương đương ở nước ngoài. Cũng phải thừa nhận tính chuyên nghiệp của mình chưa cao bằng họ. Người làm hoạt hình nước ngoài có thể chẻ nhỏ công việc ra, mỗi nhóm làm một phần việc nhỏ. Mình thì nhiều người phải đảm nhận hai, ba phần việc, vất vả hơn nhiều. Nhưng cần phải chấp nhận điều đó để hướng đến mục tiêu cao chất là chất lượng của bộ phim.

Đây là bộ phim hoạt hình có thời lượng 90 phút về đề tài lịch sử của Việt Nam. Yếu tố về lịch sử đã được đưa vào trong phim như thế nào để vừa đảm bảo được tính chân thực và tính thẩm mỹ của phim?

Tiêu chí chung nhất về yếu tố lịch sử trong Người con của rồng là làm sao chọn bối cảnh phục trang để đưa khán giả về quá khứ, làm sao không khí chuyển tải đến khán giả là một không khí lịch sử. Còn việc mức độ chân thực của không khí này như thế nào cần xét trên nhiều yếu tố. Tôi cho rằng cũng không nên nệ thực một cách cứng nhắc. Trước khi bắt tay vào làm phim, đoàn cũng đã đến thăm những di tích của thời nhà Lý như các công trình kiến trúc thời Lý ở Ninh Bình Hoa Lư, cụm chùa Bút Tháp, chùa Tiêu Sơn, chùa Dâu, chùa Mẫu ở Bắc Ninh… Chúng tôi thống nhất sẽ vừa dựa trên những yếu tố di tích vừa tưởng tượng thêm, tìm cách phối hợp các yếu tố này để tạo nên không khí phim, làm nổi rõ tính cách của nhân vật đồng thời cũng đảm bảo giá trị thẩm mỹ của bộ phim.

Trong phim có những giai đoạn khác nhau của cuộc đời Lý Công Uẩn: lúc sơ sinh, quãng thời gian được khai thác nhiều nhất: thời ấu thơ từ 10 đến 12 tuổi, khi Lý 16-17 tuổi, cuối cùng là lúc lên ngôi và đoạn vĩ thanh khi đóng đô ở Thăng long. Điều quan trọng nhất là tạo nên một nhân vật nhất quán, luôn có sự ổn định và có sự chăm chút về mọi yếu tố.

Khối lượng công việc lớn như vậy, đã bao giờ ông gặp sự cố thót tim nào chưa?

Công việc nhiều, áp lực thời gian lớn nhưng khi bắt tay thực hiện bộ phim này chúng tôi đã tính toán được hầu hết các tình huống xảy ra nên chủ động hơn về mọi mặt. Nhân vật trong kịch bản có rồi, phân cảnh hình ảnh đã được thể hiện rất tỉ mỉ, có sự phân công rõ ràng rồi. Còn về sự cố kỹ thuật cả ê- kip luôn cẩn thận về an ninh mạng, có phương án khắc phục sự cố mất điện, sau mỗi tuần lại lưu trữ lại toàn bộ dữ liệu để tránh tất cả những gì thất thoát.

Việc ông thực hiện bộ phim kinh phí lớn như vậy cho hãng phim của Hội điện ảnh, rõ ràng vai trò độc lập lớn hơn nhưng chắc chắn không thể thiếu những áp lực, đó là…?

Thách thức chính là việc phải tự tổ chức lấy một dây chuyền sản xuất, khó hơn nhiều khi còn làm việc ở hãng phim nhà nước. Vấn đề lớn nhất chính là nguồn nhân lực. Trong sản xuất phim hoạt hình hiện nay, khi phát triển công nghệ số thì phần thiết bị không đáng lo, hoàn toàn có thể mua hoặc nhập, lại luôn cập nhật được những phần mềm mới nhất để nâng cao chất lượng hình ảnh. Nhưng người sử dụng được công nghệ đó mới là quan trọng. Công nghệ càng phát triển càng cần những người làm nghề chuyên nghiệp. Hiện nay ở Việt Nam, người làm đồ họa, 3D ứng dụng trên các lĩnh vực khác nhau rất nhiều nhưng làm 3D để làm phim hoạt hình thì rất ít do phim trường quá nhỏ bé, thậm chí chưa hình thành phim trường. Trong khi đó rất nhiều bạn trẻ lại không có cơ hội tiếp cận với nghề này vì chi phí sản xuất phim hoạt hình rất cao.

Nhiều năm công tác trong một ngành nghề nhiều khó khăn như Hoạt hình, đã bao giờ ông cảm thấy chản nản? Làm sao để vượt qua những giây phút đó để tiếp tục thực hiện những tác phẩm ông mong muốn?

Có lẽ phải dùng câu “mình sống sót đến ngày hôm nay cũng là cơ duyên”. Tôi ở trong nghề đã gần 40 năm, từng chứng kiến những người đi trước hay đồng nghiệp dù đều được đào tạo mỹ thuật rất cơ bản, vào nghề đã lâu, thậm chí nhiều người có tay nghề tốt nhưng không trụ lại với nghề vì nhiều lý do. Bản thân họ là họa sỹ, vẽ gì cũng được, vẽ phim truyện, vẽ tranh bán, làm hình cắt…Tất cả những điều đó đảm bảo cho họ một cuộc sống đầy đủ hơn chứ theo nghiệp này thì quả thật vô cùng vất vả.

Người làm hoạt hình lúc nào cũng lụi cụi từ những cái tỉ mỉ nhất, làm ngày làm đêm nhưng ít nhất cũng tìm thấy niềm vui trong quá trình thực hiện và càng hạnh phúc khi thấy những thành quả từ những nỗ lực của mình.

Thiếu nguồn nhân lực là vấn đề của hoạt hình hiện nay. Là một người có thâm niên trong nghề, ông cho rằng đâu là biện pháp để thay đổi tình trạng này.

Đào tạo phim hoạt hình hiện nay chỉ có mỗi khoa họa sỹ hoạt hình của trường sân khấu điện ảnh nhưng số lượng rất có hạn. Còn đạo diễn phim hoạt hình thì chưa có nơi nào chính thức đào tạo, toàn dạy riêng về hoạt hình, vẽ tranh truyện, tạo điều kiện cho nhiều bạn trẻ đến với niềm đam mê sáng tạo, cũng nhờ thế mà cung cấp thêm nguồn nhân lực cho hoạt hình.

Nhưng quan trọng hơn là cần thay đổi quan niệm về nghề làm phim hoạt hình. Trước khi chúng tôi thực hiện bộ phim Người con của rồng, đoàn làm phim có sang khảo sát Trung Quốc và thấy choáng ngợp về nền công nghiệp hoạt hình của nước bạn. Trung Quốc đã vạch ra chiến lược để phát triển phim hoạt hình rất bài bản, sâu rộng vì họ nhìn thấy tiềm năng của loại hình này về cả mặt văn hóa, thương mại. Tỉnh nào ở Trung Quốc cũng có xưởng hoạt hình, người làm nghề ngồi hàng dãy trong xưởng phim, ngay trong xưởng cũng có các lớp đào tạo kế tục tạo nên dòng chảy liên tiếp về nguồn nhân lực. Trong khi đó ở Việt Nam, vẫn còn quan niệm hoạt hình chỉ được coi là một thể loại giải trí dành cho trẻ em, cần được ưu tiên trình chiếu trong vài dịp 1-6, trung thu, cùng lắm là thêm Tết cổ truyền. Mỗi năm phim hoạt hình không có nhiều cơ hội xuất hiện rộng rãi, như thế sẽ rất khó phát triển.

Cần nhìn rộng hơn, xa hơn để thấy hoạt hình có thể mang lại cho những gì. Không chỉ tham gia vào lĩnh vực quảng cáo hoạt hình có minh họa cho y tế giáo dục, giáo dục, giao thông … để những nội dung đó trở nên dễ hiểu, không quá khô cứng. được đón nhận và làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn. Tính nhân văn của hoạt hình chính là việc đi đến mọi giấc mơ. Hoạt hình có thể truyền tải những ý tưởng độc đáo, tính triết lý rất sâu sắc. Có những phim hoạt hình hoàn toàn thay đổi những quan niệm thông thường về cách kể chuyện. Ưu thế của phim hoạt hình là chỉ vài chuyến động đã đưa cho người xem một thông điệp, một ấn tượng rất mạnh mẽ, một triết lý cuộc sống sâu sắc trong một khoảnh khắc rất ngắn.

Sẽ là thiệt thòi cho cả người làm và người xem khi số lượng phim hoạt hình Việt Nam mỗi năm xuất xưởng rất ít. Theo ông, làm thế nào để cải thiện tình trạng đó?

Không có gì quảng bá phim hoạt hình rộng rãi và hiệu quả như truyền hình nên việc cần làm trước mắt là làm thế nào để đẩy mạnh sự liên kết giữa hoạt hình với truyền hình. Phim hoạt hình Việt Nam đưa ra rạp thì cũng khó vì chưa làm được chất lượng HD để chiếu rộng rãi ngoài rạp chiếu lớn, hiện nay chỉ sản xuất phim với chất lượng DVD, chiếu trong phòng chiếu với màn hình 300 inches cho 1 nhóm 50-100 người. Nhưng có thể đưa phim hoạt hình tiếp cận với đông đảo khán giả hơn nữa vẫn là một việc rất nên làm.

Phim hoạt hình là một loài cây cần thổ nhưỡng hết sức đặc biệt thì mới sống được và đơm hoa kết trái. Tư nhân ngại đầu tư vào phim hoạt hình vì chi phí cao, đầu tư ban đầu rất lớn mà lợi nhuận lại không thu lại được bao nhiêu. Nhưng nếu cứ mãi như vậy, hoạt hình càng khó phát triển. Chúng ta không thể làm tốt như các nước khác ngay nhưng trước mắt cần đặt ra yêu cầu là làm sao để làm tốt hơn chúng ta trước kia. Đó là câu hỏi đặt ra cho các cấp quản lý và những nghệ sỹ làm phim hoạt hình.

Nhưng vẫn có những người trẻ đang bước tiếp thế hệ ông trong sự nghiệp làm phim hoạt hình. Điều gì là hạn chế hay thế mạnh của những người trẻ.

Tôi thấy rõ sự nỗ lực của những thế hệ sau này, họ đã lăn mình vào nghề nghiệp đầy khó khăn này với nhiều tìm tòi về mặt thể hiện nhưng rõ ràng là nội dung còn nhiều vấn đề. Nội dung trong phim hoạt hình rất quan trọng vì nó quyết định hình thức, tạo nên hình thức. Một hình ảnh trong kịch bản khái quát, tượng trưng, vẫn dừng lại ở con chó, con mèo, tính chất đồng thoại quá nhiều, những bài học giáo dục đơn giản người ta xem một nửa đã biết nội dung rồi thì dù hình ảnh có làm tốt đến mấy cũng chỉ là cái nhìn minh họa. Cần có một ý tưởng tốt thì người làm phim mới thăng hoa được.

Những thế hệ sau này thì lợi thế đầu tiên là tuổi trẻ. Tuổi trẻ rất phù hợp với nghệ thuật này Sự chất trẻ trung ấy là điều kiện để cho tác phẩm tươi mới, bay bổng hơn. Công nghệ số cũng hỗ trợ rất nhiều cho các hình thức thể hiện, thời gian sản xuất thu hẹp lại, chất lượng hình ảnh được cải thiện rất nhiều so với. Cái thiếu nhất hiện nay chính là thiếu đi một sân chơi chính thức thường xuyên cho các bạn trẻ. Tôi luôn mơ ước một sân chơi thực sự cho các bạn trẻ dành cho những phim ngắn hoạt hình.

Ông muốn nhắn nhủ gì với những bạn trẻ muốn vào nghề?

Chính các bạn cần tạo ra một thói quen, một khát khao sáng tạo, một cảm hứng cho những tác phẩm của mình. Đừng quan niệm phải làm những phim hoạt hình thật lớn, những phim ngắn cũng có thể có ấn tượng rất mạnh. Chính phim ngắn là tiền đề cho những ai thật sự có khả năng bước sâu vào nghề này, đi xa hơn, Nếu có một ý tưởng hãy hiện thực hóa nó trên công nghệ số – dàn dựng, lồng tiếng, không tốn quá nhiều chi phí mà vẫn có thể có phim hay. Hãy tự hiện thực hóa những đam mê của chính mình.

Mỹ Trang

Nguồn: 3dviet
Gốc: Thegioidienanh.vn

* Tin đã cũ, nhưng nội dung chưa cũ, những vấn đề trong bài viết vẫn còn đó. Ai thay đổi? Bạn! Khi bạn đã đọc đến đây thì không lý nào lại không quan tâm đến hoạt hình Việt Nam. Có tiền: đầu tư; có kiến thức: chia sẽ; có kĩ năng: góp sức; có quyết tâm: ra sức học tập & rèn luyện; có gì góp nấy… Hô hào hay than vãn đã quá đủ rồi. Just do it!

Interview with Huynh Vinh Son, Creative Director Saola Creative

Check it out: http://www.axapac.com/news/others/interview-huynh-vinh-son-creative-director-saola-creative

“if you try, finally you will gain”
nothing’s impossible, I strongly believe that. Go Vietnam! :)

“The Bubble Boy” project – update


animatic shot 336-347, done by me


3d animation shot 440, done by Viễn

“Khu Đầm Có Cánh” – một số cảnh mới


animatic shot 336-341, do mình thực hiện


animatic shot 440 do Viễn làm


shot 292 Breakdown bởi Viễn


shot 439 bởi Viễn


shot 293 bởi Viễn


shot 438 animatic bởi Viễn


shot 303 bởi anh Hùng


shot 107 bởi anh Hùng


shot 208 bởi anh Hùng

animatic shot 296-298, 304, 336-347

Animatic shot 336-347 from Truong on Vimeo.

“The Bubble Boy” project

%d bloggers like this: